فرد گرمازده را چطور از مرگ نجات دهیم

زمانی که هوا آسیب رسان است باید از حضور در هوای باز پرهیز گردد. یک وقت هایی هوا را می توان تحمل کرد، اما نباید فعالیت در آن شرایط داشت؛ فعالیت در آب و هوای گرم و مرطوب به مراقبت زیادی احتیاج دارد و آگاهی می خواهد.

فرد گرمازده را چطور از مرگ نجات دهیم

راضیه زرگری| اغلب در ماه های داغ سال رخ می دهد و می تواند از طیف خفیف تا شدید بروز کند و اگر کنترل نگردد حتما باعث جدی ترین آسیب ها به فرد گردد؛ درباره گرمازدگی صحبت می کنیم؛ عارضه ای که شاید خیلی جدی گرفته نگردد، اما در کمترین زمان، جان فرد را تهدید می نماید.

قرار دریافت طولانی مدت در محیط های بسیار گرم یا در معرض گرما بودن به واسطه شغل مانند کارگران ساختمانی، ورزشکاران در رشته های مختلف، پیاده روی در هوای گرم، کارکردن در کوره پزخانه ها و آتش نشانی می تواند منجر به گرمازدگی گردد.

باید بدانیم در خصوص کدام گرمازدگی حرف می زنیم؛ نوعی از گرمازدگی که گرمازدگی کلاسیک یا nonexertional خوانده می گردد، ناشی از قرار دریافت در محیط گرم است که اغلب در افراد مسن و مبتلا به بیماری مزمن مثل دیابت رخ می دهد، اما منظور ما گرمازدگی exertional است که در هوای تابستان بر اثر افزایش دمای بدن و فعالیت شدید فیزیکی در هوای گرم رخ می دهد.

درباره این موضوع که این روز های داغ نیمه مرداد برای خیلی از مردم مفید است، با فرید عباسی، پزشک داوطلب و مربی یاری های اولیه جمعیت هلال احمر تبادل نظر نموده ایم که در ادامه می خوانید.

گرمازدگی در چه شرایط آب و هوایی بیشتر احتمال وقوع دارد و چه گروه هایی از افراد جامعه بیشتر در معرض این خطر هستند؟

هر جا که هوا گرم و رطوبت آن بالا باشد و فرد به هر دلیلی در این شرایط فعالیت بدنی داشته باشد، احتمال وقوع گرمازدگی وجود دارد. لازم نیست در هوای خیلی گرم قرار داشته باشیم؛ حتی در هوای معمولی هم به دلیل رطوبت بالا، افرادی که فعالیت بیش از حد انجام می دهند، ممکن است دچار گرمازدگی و علایم خستگی گرمایی شوند.

به طور کلی خطر گرمازدگی در دما های بالاتر از حد نرمال یعنی دمای بالای 40 درجه به صورت هشدار جدی برای افراد جامعه وجود دارد؛ به خصوص در این روز ها و هفته های گرم این خطر به صورت جدی برای کسانی که بدنشان مطابقت زیادی با گرما ندارد و نمی توانند هوای گرم را تحمل نمایند، وجود دارد.

بچه ها، زنان و افراد مسن مسلما بیشتر در معرض آسیب از گرمای شدید قرار دارند، چراکه مقاومت بدنشان نسبت به این تغییرات کمتر است. اما به غیر از این گروه ها، کسانی هم که به هر علتی آب بدن شان را از دست داده اند، خطر گرمازدگی تهدیدشان می نماید. مثل افرادی که دیابت دارند یا کسانی که دچار اسهال و استفراغ می شوند و بدنشان ذخیره آب کمتری دارد.

چه فعالیت هایی می تواند این خطر را بیشتر کند؟

هر کاری که موجب تعریق در بدن گردد و عرق کردن بدن را زیاد کند، در صورتی که آب و هوا هم مستعد باشد، می تواند به گرمازدگی منجر گردد. گاهی هوا نامطمئن است؛ در این صورت صرف مواجهه و حضور در آب و هوا هم می تواند باعث ایجاد حالت های گرمازدگی گردد.

نکته ای در این موضوع هست که باید در نظر گرفته گردد؛ گرمازدگی را نباید با بیماری هایی که از تابش آفتاب ایجاد می گردد، اشتباه گرفت. ممکن است شخصی بر اثر قرار دریافت زیر آفتاب دچار سردرد شدید گردد. این فرد گرمازده نیست؛ گرمازدگی یعنی بالا رفتن دمای بدن در درجه اول که به علایم دیگری منجر می گردد.

مراحل گرمازدگی چه چیز هایی است؛ حالت هایی که می توان از آن ها به عنوان هشدار و جلوگیری از پیشرفت استفاده کرد؟

ابتدای کار یا مرحله خفیف گرمازدگی زمانی است که تعریق اتفاق می افتد و شخص نمی تواند به اندازه احتیاج بدن آب و املاح یا آب بدون املاح جایگزین کند. در این شرایط بدن دچار انحلال املاح می گردد و اولین نشانه های بروز گرمازدگی با گرفتگی های عضلانی و خستگی و ضعف عضلات خودش را نشان می دهد.

به تدریج که بدن دچار کمبود آب می گردد، نشانه های خفیف بدتر می گردد. این مرحله میانی یا گرمازدگی متوسط است که از آن به عنوان خستگی گرمایی هم یاد می گردد. در این مرحله دمای بدن به زیر 39 درجه سانتیگراد می رسد و علایم خاص خودش را دارد، مثل سردرد، حالت تهوع، بی اشتهایی، تپش قلب و افزایش تعداد تنفس. خستگی گرمایی معمولا با کمی بی قراری در کنار دیگر علایم همراه است.

در نهایت مرحله حاد چه علایم و خطراتی برای فرد گرمازده دارد؟

اگر شرایط به این شکل پیش برود و به بیمار رسیدگی نگردد، وارد مرحله حاد گرمازدگی می شویم. در این مرحله آب به اعضای حیاتی بدن نمی رسد و مرحله شدید یا خطرناک گرمازدگی رخ می دهد که بسیار خطرناک است، به طوری که حتی با حضور تیم پزشکی و رساندن فرد به مراکز درمانی، در افراد جوان تا 20 درصد و در افراد مسن تا 70درصد احتمال مرگ ومیر وجود دارد.

در مرحله حاد علایمی مثل اختلال هوشیاری دیده می گردد. معمولا مصدوم خواب آلوده و بی قرار می گردد. درحالی که دمای بدن به بالای 40 درجه سانتیگراد رسیده است، خون رسانی به دستگاه های حیاتی بدن مختل می گردد و اگر کنترل نگردد متاسفانه می تواند به مرگ شخص منجر گردد.

چه یاریی می توان به فردی که دچار گرمازدگی شده است، کرد؛ چه کار هایی باید و چه کار هایی نباید انجام داد؟

فردی که دچار گرمازدگی شده باید در محیطی خنک و خلوت درحالی که دور و اطرافش آزاد است و جریان هوا وجود دارد، روی یک زیرانداز عایق بخوابد. اگر در محیط طبیعی این رخ داده بهتر است فرد چند سانتیمتری با زمین فاصله داشته باشد تا گرمای زمین به بدنش منتقل نگردد.

فرد حتما باید زیر سایه باشد. اگر سقف یا سایه وجود ندارد، امدادگر باید با وسیله ای مثل پتو یا ملحفه سایه ایجاد کند. وقتی مصدوم دراز کشید، بدنش را 20 درجه بالا می آوریم و اگر لباس تنگی به تن دارد، آن را آزاد می کنیم یا درمی آوریم. کمپرس با آب دمای محیط روی کشاله های ران، قفسه سینه و زیر بغل را انجام می دهیم و او را به آرامی باد می زنیم. می توانیم جایگزینی آب و املاح را آغاز کنیم تا فرد گرما زده رفته رفته بهبود یابد.

چقدر زمان داریم تا کسی را که دچار گرمازدگی حاد شده به مرکز درمانی برسانیم؟

هر مصدومی که حالت هایی از گرمازدگی دارد، اگر هوشیار باشد و دمای بدنش خیلی بالا نرفته باشد، اقدامات اولیه ای که گفته شد برایش انجام می گردد، ولی اگر هوشیاری نداشته باشد، باید حین خنک کردن بدنش، به سرعت او را به بیمارستان برسانیم. قابل توجه است کسانی که گرمازدگی خفیف دارند خیلی سریع به سمت علایم حاد و وخیم پیش می روند. نباید زمان را از دست داد.

اگر مصدوم هوشیاری نداشته باشد هر ثانیه ای که بگذرد می تواند جانش را به خطر بیندازد. نمی توان زمانی برایش مشخص کرد. اصلاح املاح بدن ممکن است ساعت ها یا روز ها در مراکز درمانی زمان ببرد. اختلال املاح ناشی از گرما می تواند مصدوم را دچار تشنج کند.

اصول یاری های اولیه به ما می گوید باید ابتدا شرایط مصدومی را که هوشیار است و دچار خستگی گرمایی یا گرمازدگی شده است، ثابت کرد و در ادامه اگر مشکل جدی داشت و برطرف نشد او را به بیمارستان رساند. اما در حالتی که سطح هوشیاری فرد گرمازده پایین آمده باشد، باید در حین خنک کردن بدن، او را سریعا به مرکز درمانی مجهز رساند.

چه توصیه های عمومی می توان به مردم داد که در این روز های داغ مراقب خودشان باشند؟

ما باید آب و هوای اطرافمان را بشناسیم. از حضور در آب و هوایی که برای بدنمان خطرناک است، پرهیز کنیم. در مناطق گرمسیر ساعت هایی از روز هست که مردم می دانند آفتاب برایشان خطرناک است و در حد توان بدنی شان نیست پس امور زندگی و کار های خارج از خانه را به ساعت های اول صبح یا عصر و شب موکول می نمایند.

به طور کلی در روز های گرم سال 10 تا 4 بعد از ظهر زمان خطرناک محسوب می گردد و افراد خاص تا جای ممکن بهتر است در این ساعت ها در هوای باز قرار نگیرند. در این بین هرچه هوا آلوده تر باشد و جریان هوا وجود نداشته باشد، احتمال خطر بیشتر خواهد بود.

کسانی که بیماری قلبی - عروقی یا دیابت دارند یا هر بیماری دیگری که میزان آب بدنشان را دچار اختلال می نماید، باید مراقبت بیشتری از خود داشته باشند.

زمانی که هوا آسیب رسان است باید از حضور در هوای باز پرهیز گردد. یک وقت هایی هوا را می توان تحمل کرد، اما نباید فعالیت در آن شرایط داشت؛ فعالیت در آب و هوای گرم و مرطوب به مراقبت زیادی احتیاج دارد و آگاهی می خواهد.

نکته دوم پوشش مناسب است؛ لباسی که بدن را در برابر نور مستقیم آفتاب کاملا بپوشاند و در عین حال رنگ تیره یا خیلی روشن نداشته باشد. طیف های رنگ میانی برای شرایط آب و هوایی گرم مناسب تر است. همان طور که می بینید مردمی که در مناطق گرمسیری زندگی می نمایند، همه از لباس های بلند و گشاد و رنگ های روشن استفاده می نمایند.

هر لباس تنگی که جریان خون در بدن را کندتر کند، می تواند فرد را در معرض گرمازدگی قرار دهد. نکته سوم این است که هر کسی باید خودش را بشناسد و سطح انطباق بدنی اش با گرما را بداند و وقتی می خواهد در گرما قرار گیرد به فکر آب و املاح مورد احتیاج بدنش باشد تا دچار مشکل نگردد.

منبع: فرادید

به "فرد گرمازده را چطور از مرگ نجات دهیم" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "فرد گرمازده را چطور از مرگ نجات دهیم"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید