استان های رکورددار سل ، هزینه های بالای سل مقاوم به درمان

رئیس اداره کنترل سل و جذام مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت ضمن ارائه آمار بروز سل در ایران، گفت: درمان عادی بیماری سل برای هر فرد 500 هزارتومان و درمان بابت هر نفر بیمار دارای سل مقاوم به درمان، حدود 100 تا 250 میلیون تومان هزینه دارد.

استان های رکورددار سل ، هزینه های بالای سل مقاوم به درمان

دکتر مهشید ناصحی در گفت وگو با خبرنگاران، با اشاره به تاریخچه بیماری سل در دنیا، گفت: بیماری سل قدمتی به اندازه تاریخ بشریت دارد؛ در آثار و مومیایی های تاریخی مصر باستان نیز آثار ابتلای به سل را مشاهده کرده ایم. بنابراین بیماری سل موضوع تازه ای نیست.

وی با بیان اینکه تا سال 2000 میلادی شرایط به گونه ای پیش می رفت که بیماری سل در ادبیات پزشکی به یک قصه تبدیل شود، شرح داد: اما اتفاقاتی افتاد که شرایط برای بروز مجدد بیماری فراهم شده و مجددا با افزایش تعداد مبتلایان به سل روبرو باشیم. یکی از آن اتفاقات شیوع HIV بود. ابتلای به HIV باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن شده و همین امر منجر به بروز میزان سل شده بود. در این بین مقاومت دارویی هم در بیماران شکل گرفت و پاسخ به درمان تحت تاثیر این موضوع کاهش یافت.

بیماری سل را بهتر بشناسیم

رئیس اداره کنترل سل و جذام مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، به معرفی میکروب سل پرداخت و اضافه نمود: میکروب سل یک باکتری است که می تواند هریک از اندام ها و ارگان های بدن را درگیر کند، اما چون میکروبی اکسیژن دوست است بیش از تمام ارگان های بدن به سراغ ریه ها می رود؛ از این رو 80 درصد موارد ابتلا به سل ریوی هستند و این امر باعث شده تا در ادبیات پزشکی عامیانه یا محاوره با عموم مردم، بلافاصله با آمدن نام سل افراد به یاد سل ریوی بیفتند.

علائم بیمای سل چیست؟

وی در مورد علائم شناخت بیماری سل، شرح داد: از آنجا که 80 درصد موارد بروز سل ریوی است، شاه علامت شناخت بیماری یک دوره سرفه طولانی مدت حداقل دو هفته ای است؛ علاوه بر آن بیماری دارای علائم دیگری همچون تب، تعریق شبانه، کاهش وزن، بی اشتهایی، مشاهده خلط خونی، درد در قفسه سینه و... است. البته در حال حاضر دیگر زمان آن نیست که مریض مبتلا به سل تنها با خلط خونی شناخته شود، بلکه هنر ما این است که پیش از بروز این مرحله بیمار را شناسایی کنیم.

آمار ابتلا به سل در ایران

وی ضمن بیان اینکه در 50 سال گذشته آمار بروز سل از 140 مورد در هر 100 هزار نفر در حال حاضر به 11مورد در هر 100هزار نفر رسیده است، اضافه نمود: نگرانی ها برای بروز بیماری سل کاهش یافته است اما هیچ استانی نداریم که بیماری سل از آنجا گزارش نشده باشد. در حال حاضر استان سیستان و بلوچستان بالاترین رتبه و استان گیلان در رتبه دوم ابتلا، بروز و شیوع سل قرار دارند.

ناصحی با اشاره باه اینکه سال 1397 در کشورمان میزان بروز گزارش شده سل ریوی با اسمیر خلط مثبت 5.6 مورد در 100 هزار نفر جمعیت بوده است، گفت: از تعداد هشت هزار و 713 مورد مبتلا به سل گزارش شده کشور در سال گذشته، 46 درصد موارد را زنان، 54 درصد را مردان و 16 درصد موارد را بیماران غیرایرانی (اغلب مهاجران افغانستانی) تشکیل می دهند. بیشترین میزان بروز سل مربوط به گروه سنی 65 سال به بالا بوده است که این نشان می دهد این افراد سالمندانی هستند که در گذشته دارای سل نهفته بودند و اکنون به بیماری سل مبتلا شده اند.

رئیس اداره کنترل سل و جذام مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت همچنین گفت: همسایگی ایران با دو کشور افغانستان و پاکستان که در زمره 22 کشور High Burden دنیا هستند، عراق با بحران های چند ساله اخیر آن و جمهوری های واقع در شمال کشور با شیوع بالای سل مقاوم به چند دارو، ضرورت توجه بیش از پیش ما را به بیماری سل نشان می دهد. همچنین مطالعات نشان می دهد روند نسبت موارد مبتلا به سل غیر ایرانی از کل موارد جدید که در سال 1391، 12.2 بوده، در سال گذشته به 16.3 درصد رسیده است.

چه زمانی سل نهفته مشکل آفرین می شود؟

وی درباره بیماری سل نهفته هم گفت: حدود یک سوم تا یک چهارم مردم دنیا در یک بازه زمانی از طول عمر خود عفونت سلی پیدا کرده اند؛ یعنی میکروب سل به بدنشان وارد شده، اما چون سیستم ایمنی قوی داشته اند، میکروب از حصار سیستم ایمنی خارج نشده است. در 90 تا 95 درصد موارد هنگامی که میکروب سل به بدن منتقل می شود به شکل نهفته باقی می ماند و علاوه بر آنکه قابل انتقال به دیگران نیست، خود فرد را هم بیمار نمی کند.

ناصحی ادامه داد: هر بیماری ای که بتواند منجر به تضعیف سیستم ایمنی بدن شود می تواند باعث تبدیل سل نهفته به بیماری سل شود. ابتلا به HIV، دیابت، کسانی که دوره ای داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی مصرف کرده اند مانند افرادی که تجربه درمان سرطان داشته اند، افراد سیگاری و معتادان، دریافت کنندگان پیوند، افراد دارای سوء تغذیه، تغییرات هورمونی بزرگ در بدن مانند بارداری یا بلوغ، استرس ها و... از جمله کسانی هستند که سیستم ایمنی بدن شان ضعیف شده است و احتمال تبدیل سل نهفته به بیماری سل در این افراد افزایش یافته است.

وی در مورد راه های انتقال بیماری سل به سایرین نیز اظهار کرد: از آنجایی که 80 درصد موارد گزارش شده به سل ریوی مبتلا هستند، یکی از راه های انتقال به سل از راه تنفس است و راه های دیگر بسیار محدودتر است.

از درمان رایگان سل تا اهمیت مصرف دارو

وی در ادامه با تاکید براینکه بیماری سل چندین دهه است که درمان موثر دارد، گفت: به همین دلیل دیدگاه مردم به این بیماری باید اصلاح شود و به دید بیماری نگران کننده به آن نگاه نکنند. درحال حاضر مراکز بهداشتی- درمانی وابسته به وزارت بهداشت اقدامات تشخیصی و درمانی برای بیماران مبتلا به سل را به صورت رایگان انجام می دهند؛ چراکه اصلی ترین سیاست ما شناسایی به موقع بیمار و درمان او تا پیش از انتقال به سایرین و متوقف کردن چرخه انتقال بیماری است.

ناصحی با تاکید بر نقش مصرف دارو در درمان بیماری سل، اعلام کرد: بیماری سل کاملا درمان پذیر است؛ به شرط آنکه بیمار به موقع اقدام به مصرف دارو کند. ایرادی که به فرهنگ ما وارد است نوع مصرف دارو در افراد است. از آنجایی که بیمار مبتلا به سل در مدت کوتاهی پس از مصرف دارو پیشرفت چشمگیری در بهبود خود مشاهده می کند، ممکن است عمدا یا سهوا مصرف دارو را جدی نگرفته یا متوقف کند؛ این درحالی است که درمان بیماری سل حداقل شش ماه زمان لازم دارد و در طول این مدت بیمار ملزم به مصرف دارو است.

وی اضافه نمود: زمانی که بیماری نسبت به مصرف دارو نظم خاص آن را رعایت نکرده یا به طور کلی اقدام به قطع مصرف در میانه راه درمان می کند، بیماری سل مقاوم به درمان به وجود می آید که باعث افزایش طول دوره درمان شده و تنها در 65 درصد موارد به درمان پاسخ می دهد که این مفهومی جز افزایش احتمال مرگ در این دسته از بیمارن ندارد. نکته قابل توجه دیگر این است که اگر شخصی در تماس با بیمار سل مقاوم به درمان باشد، از ابتدا به نوع میکروب مقاوم به درمان مبتلا می شود.

وی در پاسخ به این سوال که آیا بیمار مقاوم به درمان سل باید در شرایط ایزوله زندگی کند، شرح داد: پس از شناسایی فرد دارای سل مقاوم به درمان، از او در بخش های خاص ایزوله تنفسی مراقبت می شود و تا زمانی که آزمایش خلط فرد منفی نباشد، در همان محل از او مراقبت می شود. این بازه زمانی تا منفی شدن آزمایش خلط بین یک تا چهار ماه طول می کشد و پس از منفی بودن نتیجه آزمایش هنگامی که تعیین شود شانس ابتلا به دیگران کاهش یافته، مریض از بیمارستان مرخص می شود. نگهداری طولانی مدت مریض در بیمارستان علاوه بر آنکه باعث افزایش هزینه ها می شود می تواند احتمال بروز عفونت های بیمارستانی را افزایش دهد. به همین دلیل باید تصمیم گیری در مورد بیمار مبتلا به سل مقاوم به درمان به گونه ای باشد که شرایط نه به ضرر خودش باشد و نه به ضرر جامعه.

هزینه 250 میلیون تومانی درمان سل مقاوم به درمان از جیب دولت

وی با بیان اینکه دوره درمانی سل مقاوم به درمان، بین 18 تا 24 ماه است، اضافه نمود: درمان عادی بیماری سل بابت هر فرد 500 هزارتومان هزینه دارد؛ این درحالی است که درمان سل مقاوم به درمان طبق نرخ خرید دارو در سال گذشته برای هر فرد 40 میلیون تومان و درصورت بستری شدن همراه با هزینه های اضافی برای اخذ آزمایشات لازم، حدود 100 تا 250 میلیون تومان برای هر نفر هزینه به دولت تحمیل می کند.

ناصحی با اشاره به تاثیر تحریم ها در تامین داروی بیماران مبتلا به سل هم گفت: با این وجود تامین و تخصیص دارو به بیماران کاملا به عهده وزارت بهداشت و به صورت رایگان است. البته روند تامین تجهیزات تشخیصی سل و نیز دارو پس از شرایط تحریم ها ما را با مشکلاتی روبرو کرده است.

وی اضافه نمود: همچنین سال هاست که در برنامه ایمن سازی واکسیناسیون، واکسن ب ث ژ در بدو تولد به نوزادان تزریق می شود. این واکسن برای عدم ابتلای نوزادان به سل های شدید اطفال موثر است اما، نمی تواند برای پیشگیری از ابتلا به سل در آینده نقش زیادی ایفا کند. پیش از آغاز طرح واکسیناسیون بسیاری از نوزادان به مننژیت سل مبتلا شده یا با عوارض مادام العمر دیگر روبه رو می شدند که این موضوع پس از تزریق واکسن در بین نوزادان کاهش یافت.

یک آزمایشگاه تشخیص سل در هر شهرستان

رئیس اداره کنترل سل و جذام مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، با اشاره به خدمات رایگان تشخیصی آزمایشگاهی سل در کشور، گفت: 423 آزمایشگاه میکروسکوپی سل در سطح کشور وجود دارد که این به آن معناست که در هر شهرستان حداقل یک آزمایشگاه وجود دارد و در شهرستان های دارای جمعیت بیشتر این تعداد بیش از یک آزمایشگاه است. همچنین 42 آزمایشگاه کشت، 10 آزمایشگاه منطقه ای و یک آزمایشگاه مرجع کشوری برای ارائه خدمات پیرامون بیماری سل وجود دارد.

اهداف و تعهدات وزارت بهداشت برای ریشه کنی سل

وی در مورد حذف و ریشه کنی بیماری سل، اظهار کرد: از مهم ترین اهداف دنیای تعیین شده برای دستیابی به کاهش 80 درصدی میزان بروز سل و کاهش 90 درصدی میزان مرگ و میر ناشی از سل تا سال 2030 و نهایتا حذف سل تا سال 2050 میلادی هدف گذاری هایی اجرا شده است. مفهوم حذف سل، دستیابی به میزان بروزی کمتر از یک مورد سل در هر یک میلیون نفر جمعیت است. برای دستیابی به هدف حذف سل، باید میزان بروز سل در کشور بطور متوسط 13.5 درصد در هر سال کاهش یابد که این امر بدون برنامه ریزی و اقدام مناسب جهت بیماریابی فعال و درمان سل (اعم از سل فعال و نهفته) در گروه های پرخطر، در کنار توسعه دسترسی به ابزارهای تشخیصی و درمانی سریع و به روز، میسر نیست.

ناصحی در پایان گفت: ایران در صورت رهایی از تحریم های موجود می تواند بخت اول در میان 22 کشور منطقه مدیترانه شرقی برای دستیابی به حذف پیش از موعد سل به عنوان یک کشور بزرگ و پرجمعیت را داشته باشد.

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "استان های رکورددار سل ، هزینه های بالای سل مقاوم به درمان" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "استان های رکورددار سل ، هزینه های بالای سل مقاوم به درمان"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید